|
Báo cáo chuyến xem chim ở VQG Xuân Thuỷ, Nam Định
Ngày 17-18/10/2009
Mainly by Chi Hung with the contribution from Cú vọ
1. Thông tin chung
Ngày 17-18/10/09 vừa quan, CLB xem chim Việt Nam đã tổ chức chuyến đi xem chim tại VQG Xuân Thuỷ, Nam Định. Tham gia đoàn có 15 người trong đó gồm có nhóm trường UNIS (6 chị em và 1 anh tây), nhóm Tầm Nhìn Thế Giới (3 người), vợ chồng anh Bùi Hữu Mạnh- Chích choè lửa, bạn Cà kheo chân dài, em Hường- SV và bác Lê Mạnh Hùng- chủ tịch CLB.
2. Lịch trình chuyến đi
Ngày thứ nhất, 17/10.
6h00, từ 19 Lê Thánh Tông, xe chúng tôi gồm có 14 người bắt đầu chuyển bánh xuất phát. Đến cổng BV Bạch Mai và trước khu đô thị Linh Đàm, xe đón thêm 2 thành viên nữa lên xe và thẳng tiến về hướng thị xã Phủ Lý. Không khí trong xe bắt đầu nóng dần lên với sự ồn ào, náo nhiệt của nhóm trường UNIS.
Bác Mạnh Hùng- (sau đây xin gọi là bác Cú Vọ) bắt đầu màn tuyên bố lý do giới thiệu đại biểu. Người đầu tiên là anh Wayne- người New Zealand, giáo viên sinh học trường UNIS tại Hà Nội và đã tham gia xem chim với CLB 1 lần. Wayne cũng thích chụp ảnh chim và đã có 1 bộ ảnh chụp chim ở Newzealand được bác Cú vọ đánh giá khá cao.
Vợ chồng anh Mạnh, chị Huyền là tác giả của cuốn Bướm Việt Nam cũng như là một trong những người có tâm huyết với công tác bảo tồn. Nhóm trường UNIS lần lượt giới thiệu tiếp gồm có chị Ngọc, Xuân, Huyền, Hường, Quỳnh và Vũ. Đây là lần đầu tiên các chị tham gia tour xem chim cùng VBC với sự chăn dắt của cò Hường nên các chị đều rất háo hức xem chim to nhỏ, trắng đen thế nào.
Những người còn lại gồm có Chí Hùng cũng tham gia lần thứ 2, chị Hoàng Oanh- chuyên gia lông vũ, bạn Linh Chi- Cà kheo với thành tích 17 lần đi xem chim trên tổng số 25 chuyến của VBC. Hai người cuối cùng là anh Tiến- lái xe và bác Cú Vọ lơ xe.
Như thường lệ, chúng tôi vào quán Bánh cuốn- café quen thuộc tại thị xã Phủ Lý để ăn sáng. Lúc ra ngoài, xe bị sa lầy vào bãi đá dăm. May mà mấy anh em tây ta vừa ăn bánh cuốn xong nên cũng giải cứu được chiếc xe nhanh chóng.
Đoạn đường tiếp theo từ Phủ Lý tới Nam Định, bác Cú Vọ bắt đầu chào bán cuốn lịch chim năm 2009-2010 cũng như các thông tin về tình hình bảo tồn loài chim ở VN, ý nghĩa giáo dục truyền thông của các tour xem chim của CLB. Không chỉ dừng lại ở đó, mấy ghế phó chủ tịch CLB cũng được đưa ra mời chào 1 cách tế nhị. .
Đến Nam Định, chúng tôi vào đón anh Trung- 1 cán bộ kiểm lâm tâm huyết của VQG Xuân Thuỷ. Anh Trung rất hiếu khách và nhiệt tình. Không những cho chúng tôi sử dụng miễn phí happy room, ăn khế ở happy garden mà còn gỡ bỏ bột bó chân để đi xem chim cùng đoàn. Anh cũng được biết đến như 1 người nói xấu sếp chân thật nhất. Một số loài chim di cư đã bắt đầu xuất hiện dọc đường như bách thanh và chèo bẻo đen (trên dây điện).
Đoàn đường còn lại rất xóc và chậm. 1 vài chị em bắt đầu thấm mệt nên bác Hùng liên tục kể chuyện cười.
10h49, chúng tôi bắt đầu dừng xe lại để xem chim tại khu vực đê biển trong khu vùng đệm của VQG. Đầu tiên là 1 con bách thanh. Cánh chị em vô cùng thích thú khi nhìn cận cạnh con chim qua ống nhòm tele chuyên dụng. Loài tiếp theo là 1 con diệc xám, 1 con sả đầu nâu và chèo bẻo. Cũng gần trưa nên có chị em còn xem cả “vạng” và gà, ngỗng của người dân nuôi bên đường.
Dọc đường đi, đoàn được xem thêm 1 số loài như cò trắng. Thích nhất là cánh quay phim phó nháy tha hồ chụp vì ngồi trên xe ôtô nên chim không sợ.
11h46, xe đến VQG Xuân Thuỷ. Cả nhóm nhanh chóng phát hiện ra 1 loài mới đang đậu trên dây diện đằng sau khu nhà là con Diều trắng.
Sau khi đuổi hết chúng ra khỏi khuôn viên Vườn, các cameramen mới vào nhận phòng và cất đồ đạc để đi ăn trưa. Bữa trưa thịnh soạn với toàn những món ngon như tôm sú, bạch tuộc, cá vược, nem tai, cá rô rán và ngồng cải luộc.
Figure 1: Bách thanh đầu đen- Long-tailed Shrike
Figure 2: bữa trưa đạm bạc
Buổi chiều, 14h30 chúng tôi bắt đầu đi xem chim ở khu vực đầm hồ gần VQG. Tại đây, có 1 nhóm 5 bạn ngân hàng ĐTPT gia nhập đoàn.
Trước hàng đàn chim nước đang kiếm ăn, các chị em tha hồ xuýt xoa “ô sao cái mỏ chim này mầu hồng àh” hay “chỗ có nhiều con đang bay kìa, ôi nhiều thế, cho tớ nhìn với”.
Các loài ở đây thuộc nhóm các loài choi choi (Plovers), Rẽ, choắt (Sandpiper) và họ Diệc (Herons, Egrets).
Các đàn chim cứ thản nhiên kiếm ăn cho chúng tôi ngắm nhìn và chụp ảnh. Trời khá nắng, nóng. Mặc dù tốt cho xem chim, chụp ảnh nhưng 1 số người cũng mệt mỏi.
Trên bầu trời, 1 con vịt trời non (Spot-billed duck) bay ngang qua. Dưới nước, 3 con le hôi (Little Grebe) lặn ngụp mò cá. Ven bờ, 1 con cò bợ (Chiness Pond Heron) đang đứng im rình mồi. Nhìn dáng vẻ lù khù, cô đơn của con cò, các chị em đã liên tưởng đến nick name cò bơ cò bất còn trống trên forum. Bác Cú Vọ (Asian Barred Owlet) còn giới thiệu thêm về phương pháp nhận dạng chim dựa vào tập tính kiếm ăn như loai choi choi nhỏ (Little Ringed Plover) là hay đi ăn một mình.
“Kìa, mọi người nhìn lên trời. Có một con diều trắng (Western Marsh Harrier) đang bay lượn khiến cho các con chim nước khác cũng phải bay lên theo vì sợ bị tấn công. Đây là loài chim ăn thịt di cư. Chúng cũng di cư theo các loài chim khác và ăn thịt những loài này. Theo bác Hùng, đặc điểm nhận dạng của chim ăn thịt là chúng giết mồi bằng ngón chân thứ 3. Đây là điểm khác nhau giữa những họ Raptor với chim Quạ hay chim ăn xác thối, giun khác. Figure 3: xem chim tại VQG Xuân Thuỷ
Sau khi đã xem chán chê, chúng tôi quyết định lên xe ôtô đi tới đài quan sát của VQG. Trời đổ về chiều, nắng vàng dải nhẹ trên mặt đầm vàng óng. Từ trên cao, cả đoàn lại tiếp tục được chiêm ngưỡng 2 loài thuộc họ Bói cá là Sả đầu đen (Black-capped Kingfisher) và Sả đầu nâu (White-throated Kingfisher). Bác Cú Vọ thảo luận với mấy chị em về phương án bơi sang đảo bên trong khi Wayne, chị Chích choè lửa, cà kheo et al thì chụp ảnh phong cảnh hoàng hôn và mạn đàm về nhiếp ảnh. Chúng tôi rời khỏi chòi canh về trạm kiểm lâm lúc mặt trời đỏ rực đang lặn dần. 10kg vạng hấp cho phần food break trước khi trở về trung tâm vườn.
19h30, bữa tối tại quán xá biên thuỳ với món đặc sản móng tay và bia halida có đá. Chúng tôi vừa ăn, uống bia và xem lại cảnh quay của ngày thứ nhất. Trừ 4 đ/c trường UNIS bị mệt ra, cả đoàn tiếp tục đi chương trình 2 tại nghĩa trang…………Thay mặt cho đảng bộ, UBND huyện Xuân Thuỷ, đón tiếp đoàn có đ/c Quắc Cần Câu (Nguyễn Văn Trường)- đoàn thanh niên và đ/c Dương Văn Súng- bộ đội biên phòng cùng giao lưu. (tên nhân vật đã được thay đổi). Chị Hoàng Oanh và Chị Chích choè lửa đạt 100 điểm với bài Không thể và có thể, cháu Hường thể hiện giọng hát mượt mà trong bài Mẹ yêu trong khi bác Cú vọ phải giã một mình bài Tiếng chày trên sóc bom bo. Đặc biệt, trưởng đoàn còn tặng cả nhóm bài hát Võ Đông Sơ dài 15 phút theo chất liệu dân ca cải lương Nam Bộ. ặc ặc ặc.
Để chống bị khô môi, khô lưỡi, trên đường về bác ý còn ôn lại mấy bài nhạc vàng như chuyến tầu hoàng hôn, nhạc xẩm, nhạc chế ngày còn di trú với mấy thằng bạn tù “bão tố, phong ba này, nó đẩy đưa anh vào chốn tu thân, tống lê chân mang kỷ niệm về cho anh…tiền đê, tiền đê”.
23h30, tất cả về phòng đi ngủ và chuẩn bị cho một ngày đầy hứa hẹn phía trước.
Ngày đầu tiên kết thúc trong giấc ngủ say, mơ màng. Mặc dù thấm mệt nhưng ai cũng vui vẻ và hài lòng. Từ những con chim xinh đẹp qua ống tele đến bài hát Cải lương da diết. Ngủ ngon.
Ngày thứ hai, 18/10
6h15, các phòng đã có mặt gần đầy đủ trước sân. Sau khi nghe báo cáo nhanh, bác Cú Vọ cho chúng tôi xem 1 con hoét đá (Blue Rock Thrush) đậu trên bồn nước Tân Á của nhà ăn cách chỗ chúng tôi khoảng 50m. Trên đường ra hàng ăn sáng, cả nhóm lại được xem tiếp 2 con Bông lau Trung quốc (Light-vented Bulbul) đậu trên cột điện. Đây là loài chim di cư, thuộc họ chào mào với tên họ là Bulbul. Chúng rất hiền và rạn người. Thậm chí khi tiến gần sát khoảng 15m để chụp ảnh, một lúc lâu sau mới bay đi.
Bữa sáng có thể nói là excellent, trừ mỗi việc đợi hơi lâu và các chị em phải tự thổi sữa để pha càphê. hí hí.
7h30, xe ôtô đưa chúng tôi đến cảng cá gần khu vực Cồn Lu. Hai bên đường, lúa đã chín vàng, lác đác một vài hộ gia đình đang chuyển lúa lên đê để chờ tuốt. Trên đường, chúng tôi tiếp tục gặp 1 số loài quen thuộc như cò trắng (Little Egret), chèo bẻo và cò bợ.
Đón đoàn là 1 chiếc tâù ximăng, nặng khoảng vài tấn. Toàn bộ 22 con người lên tầu trong tâm trạng khấp khởi về một hòn đảo vạch chim ra để đi.
Có lẽ hôm đó chúng tôi không thắp hương trước khi đi nên cả đoàn đã có 1 trải nghiệm thú vị. Đó là do cả nhóm ngại lội xuống nước ở chỗ sâu nên tầu chọn 1 điểm khác gần bờ và nông hơn. Có điều, lối đi này không được dọn dẹp thường xuyên nên đầy rẫy những con hà. Hấu hết mọi người đều bị đứt chân nhưng không ai kêu ca. Cà kheo thậm chí còn bị chảy máu ròng ròng trong khi các chị em khác cũng bị 1-2 miếng cắt. Phải mất hàng tiếng đồng hồ, chúng tối mới vượt qua được bãi hà sắc lẹm vào đến bờ.
10h00, loài đầu tiên bắt gặp là những con còng. Chúng chạy thật nhanh rồi chui tọt vào miệng hang nhưng cũng không quên ngóc đầu lên quan sát. Bác Cú Vọ nhanh chóng phát hiện thấy 2 con chim họ ăn thịt ở phía xa. Sau đó, chúng tôi nhìn thấy 3- 4 con sẻ bụi đầu đen (Common Stonechat). Chúng bay rất thấp, đậu ở trên những đám cây bụi, cọc tre và để cho đoàn tiếp cận khá gần (30m). Vào rừng philao, chị em tranh thủ giải quyết trong khi nhóm quay phim-chụp ảnh đi theo a Hùng vào rừng phi lao để tìm chim. Trong sinh cảnh khá rậm rạm, có rất nhiều loài chim cả to lẫn nhỏ như Chích đớp ruồi (Seicersus Warble), chim Bìm bịp nhỏ (Lesser Coucal), Cắt lưng hung (Common Kestrel), Cò lửa lùn (Yellow Bittern), Cu luồng (Emerald Dove), Khát nước (Chestnut-winged Cuckoo) và Vạc (Black-crowned Night Heron).
Thiên đường đuôi phướn tại Cồn Lu – Cú vọ
Vạc tại Cồn Lu – Cú vọ
Diều trắng gần VQG – Cú vọ
Đàn Choắt mỏ thẳng đuôi đen tại đầm nuôi tôm – Cú Vọ
Đàn kiếm ăn hỗn hợp tại đầm nuôi tôm – Cú Vọ
Cò ngàng lớn tại đầm nuôi tôm – Cú Vọ
Cò lửa lùn tại Cồn Lu – Cú vọ
Chích đớp ruồi mày đen tại Cồn Lu – Cú vọ
Các loài chim di cư thường chọn bãi bồi này để nghỉ chân nên chúng rất mệt mỏi sau một chặng đường dài. Con cò lùn hung nhỏ còn không chịu bay khi chúng tôi lại gần quay phim chụp ảnh. Các loài chim ăn thịt cũng di cư cùng các loài chim khác. Liên quan đến lông, bác Cú Vọ liền chỉ cho chị Hoàng Oanh xem 2 đám lông chim do chim ăn thịt để lại. Thật đau xót là số lượng những con chim di cư bị con người săn bắt tại khắp các bãi bồi dọc đất nước còn huỷ diệt hàng trăm nghìn con chim di cư mà không để lại 1 bộ lông nào. Có tờ báo còn ca ngợi nghề săn bắt chim trời ở Nghĩa Hưng, Thanh Hoá như một nghề cổ truyền, cha truyền con nối trong khi không biết rằng loài chim đang bị suy giảm quần thể 1 cách nghiêm trọng (cả về số lượng loài, số lượng cá thể lẫn nguy cơ bị tiệt chủng của các loài nguy cấp). Trước khi về, chúng tôi còn may mắn được chiêm ngưỡng một con chim thiên đường đuôi phướn (Asian Paradise-flycatcher). Nó hầu như không biết đến sự có mặt của chúng tôi mà chỉ mải nhảy nhót kiếm ăn.
13h39, 4 người cuối cùng đang lội những bước cuối cùng lên tầu để trở về đất liền. Cả nhóm thở phảo nhẹ nhõm vì không bị anh Hùng bán đi Đài Loan nữa.
Bữa trưa muộn thật là ngon. Cứ đủ mâm là chén, giống như đi ăn cỗ cưới ở quê.
15h30, sau khi đã thu gọn đồ đạc và ngủ 1 giấc thật nhanh, đoàn VBC lên xe trở về Hà Nội. Suốt chặng đường về từ Nam Định tới HN, nhóm văn công nghiệp dư lại tiếp tục đóng góp những bài hát, chuyện cười cho bà con như vở tuồng “Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa” của anh Cú Vọ, chuyện Trực ban công của Chí Hùng v..v..
Chuyến đi kết thúc tốt đẹp lúc 9h10 tại số 19 Lê Thánh Tông. Các thành viên đã về nhà an toàn và đều không quên mang hàng buôn từ Nam Định về (gồm có mật ong, gạo, trứng, ớt, cá thu).
3. Phụ lục
STT Tên tiếng Việt Tên tiếng Anh Sinh cảnh nhìn thấy
1 Bách thanh đầu đen Long-tailed Shrike Cây phi lao, dây điện
2 Chèo bẻo Black Drongo Dây điện, cây phi lao
3 Sả đầu nâu White-throated Kingfisher Đầm, hồ, cây sú vẹt
4 Sả đầu đen Black-capped Kingfisher Đầm, hồ, cây sú vẹt
5 Bồng chanh Common Kingfisher Đầm, hồ, cây sú vẹt
6 Diệc xám Grey Heron Đầm, hồ
7 Diều trắng Black-shouldered Kite Dây điện
8 Diều đầu trắng Western Marsh Harrier Đỉnh ngọn cây sú vẹt
9 Cò trắng Little Egret Hồ, đầm
10 Cò ngàng nhỡ Intermediate Egret Hồ, đầm
11 Cò ngàng lớn Great Egret Hồ, đầm
12 Cò ruồi Cattle Egret Hồ, đầm
13 Cò bợ Chiness Pond Heron Hồ, đầm
14 Choắt chân đỏ Spotted Redshank Đầm, bãi bồi
15 Choắt bụng trắng Marsh Sandpiper Đầm, bãi bồi
16 Choắt mỏ thẳng đuôi đen Black-tailed Godwit Đầm, bãi bồi
17 Hoét xanh Blue Whishtling Thrush Cồn Lu
18 Choi choi xám Grey Plover Đầm, bãi bồi
19 Choi choi mông cổ Lesser Sand Plover Đầm, bãi bồi
20 Cà kheo Black-winged Stilt Đầm, bãi bồi
21 Choi choi khoang cổ Kentish Plover Đầm, bãi bồi
22 Sẻ bụi đầu đen Common Stonechat bụi cây nhỏ
23 Le hôi Little Grebe đầm, hồ
24 Cu gáy Spotted Dove Dây điện
25 Hoét đá Blue Rock Thrush Nóc nhà
26 Bông lau trung quốc Light-vented Bulbul Đỉnh cột điện
27 Vịt trời Spotted-billed Duck Bay trên trời
28 Cắt lớn Peregrine Falcon Ngọn cây philao
29 Cắt lưng hung Common Kestrel Ngọn cây philao
30 Bìm bịp nhỏ Lesser Coucal bay ra từ bụi cây
31 Cò lửa lùn Yellow Bittern đứng trên cây philao
32 Cu luồng Emerald Dove trong rừng philao
33 Khát nước Chestnut-winged Cuckoo trong rừng philao
34 Thiên đường đuôi phướn Asian Paradise-flycatcher trong rừng philao
35 Rẽ trán trắng Dunlin đầm, bãi bồi
36 Chích đớp ruồi mày đen White-spectacled Warble cây bụi, rừng philao
37 Vạc Black-crowned Night Heron Rừng philao
|
Diễn đàn 
Được ưa thích: 0
